Medya

“Söyleşide doğru sorular doğru sonuçlara götürür”

Cuma, 10 Kasım 2017

Kaos GL Medya Okulu gazeteci Ahmet Buğra Tokmakoğlu’nun söyleşi ve röportaj teknikleri atölyesi ile başladı.

Kaos GL Derneği’nin, internet gazetesi KaosGL.org ve Kaos GL Dergisi gönüllü muhabir ve yazar ağını güçlendirmek, LGBTİ’leri kendi hikayelerini yazmaya teşvik etmek, hak temelli haberciliği yaygınlaştırmak için düzenlediği Medya Okulu’nun 2017 ikinci aşaması kapılarını açtı.

Ankara, Bursa, Çanakkale, Denizli, İstanbul, İzmir ve Kocaeli’den KaosGL.org muhabir ve yazar ve adayları Ankara’da bir araya geldi. 10-12 Kasım tarihleri arasında yapılan Medya Okulu gazeteci Ahmet Buğra Tokmakoğlu’nun “Söyleşi ve Röportaj Teknikleri” atölyesiyle başladı.

Röportaj, söyleşi, mülakat, görüşme…

Haberi “olay, gözlem, kurgu ve servis” kavramları üzerinden açıklayan Tokmakoğlu, “Haber yaşanmış bir olayın hikayeleştirilerek kurgulanmasıdır. Aslına bakarsanız basın organlarında okuduğunuz her şey o imza sahibinin kurgusudur” dedi.

Tokmakoğlu; röportaj, söyleşi, mülakat ve görüşmenin farkını ve benzerlikleri aktardı. Görüşmenin en genel tanım olduğunu hatırlatan Tokmakoğlu şöyle devam etti:

“Oluşturacağınız içerikle ilgili haber üretimi için haber kaynağı ile planlı buluşmaya görüşme deniyor. Mülakat ile söyleşi aynı şey. Ana amacın belli olduğu, yalnız soru ve cevaplardan oluşan kişisel görüş, düşünce ve duygunun olmadığı metinler mülakat ya da söyleşi oluyor. Mülakat ve söyleşide önceden hazırlanan sorular üzerinden amaca ulaşma isteği hakimdir. Muhabir yorum yapmaz, soruları sorar ve cevapları alır. Röportajda ise soru-cevap, duygu, düşünce, görüş, ortam ve hissiyat var. Ana sorular dışında konu esnetilip genişletilebiliyor. Röportajda gazeteci de işin içindedir, görüş, duygu ve hissiyat bildirebilir.”

Röportaj ve söyleşi yapma ve yazma aşamaları

Yazı, konuşma ve haber dilinin farklı olduğunu da vurgulayan Tokmakoğlu, röportaj ve söyleşi yapma ve yazma aşamalarını şöyle sıraladı:

*Ön hazırlık: Kaynağı tanıma, tarama, konu belirleme

*Amaç belirleme: Hedefin tespit edilmesi

*Doğru soruların hazırlanması

*Görüşme

*Yazıya geçirme

*Yayınlama

Doğru sorunun doğru sonuca ulaşmakta çok önemli olduğunu söyleyen Tokmakoğlu, “Gazetecinin kalitesini sorduğu soru belli eder. Karşımızdaki kişinin bizim bu alanda yetkin olduğumuzu fark etmesi gerekir. Bunun için de söyleşinin en önemli aşamalarından biri ön hazırlık” şeklinde konuştu.

Tokmakoğlu’nun sunumunun ardından katılımcılar basında çıkan röportaj örneklerini inceledi. Atölyenin uygulamalı bölümünde ise Tokmakoğlu ile röportaj yaptılar.

Medya Okulu sosyal medyada savunuculuk, tasarım ve medya izleme oturumları ile 3 gün boyunca devam edecek.

Medya Okulu hakkında

2007 yılından bu yana gönüllü muhabir ağı eğitimleri ile ülke genelinde yerel LGBTİ haberciliğini güçlendiren, LGBTİ gündemini hak temelli habercilikle aktarmak için yayıncılık yapan KaosGL.org haber portalı 2015 yılında yaptığı Yeni Medya Okulu ile bu çalışmalarını sosyal medyaya da taşımıştı. 2016 yılında 7 şehre yayılan üç aşamalı “İnsan Haklarının İzlenmesi İçin Medya Okulu” ile hem habercilik deneyimi hem de sosyal medya kullanım becerileri LGBTİ hak savunucularına aktarılmıştı.

2017 yılında Mayıs ayında Medya Okulu’nun birinci aşaması ülke genelinden muhabir adaylarının katılımıyla yapıldı. Temel haber yazım teknik ve ilkelerinin tartışıldığı okulun ardından Medya Çalıştayı ile Kaos GL Medya çalışmaları ve Medya İzleme raporları tartışıldı. Yine Mayıs ayında yapılan 4 günlük Dava Gözlem Atölyeleri ile KaosGL.org muhabirleri adli süreçlerde gazetecilik ve temel insan hakları kavramlarını öğrenebilme imkanı yakaladı.

2017 Ekim ayında ise Kaos GL Medya Okulu Ankara, Bursa, İstanbul ve İzmir’deydi. Ankara’da Kaos GL’nin Medya Okulu’nun yanı sıra Pembe Hayat ile birlikte Trans Medya Okulu yapıldı. Bursa’da Özgür Renkler Derneği ile hem Medya Okulu hem de Homofobi Karşıtı Yerel Buluşmalar kapsamında Merhaba Canım söyleşisi yapıldı. Medya Okulu İzmir’de ise Genç LGBTİ+ ortaklığında Aktivizm Okulu’nun bir parçasıydı. Son olarak İstanbul’da Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği ile birlikte cinsel şiddete ilişkin haberciliğe odaklanıldı. Yine Mayıs ayında yapılan Medya Çalıştayı’nın ardından Kaos GL Medya İzleme sistemini yeniden yapılandırdı.