İnsan Hakları / Eğitim

Lubunya öğretmen olmak 1: Güvenli alanlar yaratabiliriz!

10 Ekim 2017

Lubunya öğretmen olmak yazı dizimiz başladı: Okulda açık olsam mesleğime devam edemeyeceğimi biliyorum. Hepimiz bir şekilde gizlemek- gizlenmek zorunda kalıyoruz.

5 Ekim Dünya Öğretmenler günü dolasıyla KaosGL.org için “LGBTİ öğretmenler ne sorunlar yaşıyorlar” tadında bir haber yapmak için paylaşımıma sosyal medyadan dönüşler inanılmaz heyecanlandırdı. Bir günlük bir haber-yazı yerine diziye dönüştürmemi sağlayacak kadar çok kişi ile yazıştım.

2010’da eşcinsel, biseksüel ve trans öğretmenlere ulaşma ve örgütleme çabamızda biraz hüsrana uğramıştık. Ancak 25 yıldır verilen mücadele; her alanda olduğu gibi eğitim alanında da karşılığını veriyor. Eşcinsel, biseksüel ve trans öğretmenler artık deneyimlerini paylaşmaktan çekinmiyorlar.

Ad ve soyadlarını açıklamaktan imtina ediyorlar çünkü bu alanda maruz kalabilecekleri ihlaller öğretmen arkadaşların mesleklerini icra etmelerine engel olabiliyor.

Öğretmenlerin deneyimlerini sizlerle paylaşacağımız yazı dizimizin ilk konuğu Sezen Bedel.

Sezen Bedel, okulda kendi güvenli alanını nasıl yarattığını bizimle paylaştı.

Eşcinsel bir öğretmen olarak karşılaştığın zorluklar neler?

Okul yönetiminin öğrencilere karşı uyguladıkları erk sisteminin aracısı olmaktan güçlük çekiyorum. Erkek öğrencinin küpesine karışmak, kız öğrencinin zorla saçını bağlatmak, erkek ve kız öğrencileri ayrı ayrı kapılardan almak kendi kimliğime ve cinsel politikaya bakışımda çelişki yaratıyor. Feminen bir erkek olarak davranışlarımı kontrol etmem gerekiyormuş gibi hissetmek ve bir ayna olarak sürekli kendimi gözetmek bir süre sonra yorucu bir hal alıyor.

Okulda açık olduğun öğretmenler var mı?

Birlikte zaman geçirdiğim birkaç hoca var, onlara açığım. Ama bir elin 5 parmağını geçmiyor. İyi sezmek gerekiyor, açılmak için. Öğrencilerim bazılarına da açığım. Bana da açılan öğrencilerim oldu.

Ama ben biraz daha aile ve çevre anlamında politik deneyimden gelen öğrencilere birlikteyim. Çoğu öğrencim Gazi mahallesinden geliyor. 11. 12. sınıf öğrencilerimle cinsel kimlik ve cinsel yönelim meseleleri üzerine konuşabiliyorum.

Açıldığım öğretmenler konusunda şanslıyım. Natrans kadınlar, bir şekilde üniversitede LGBTİ meselesiyle temasta bulunmuşlar. Ötekileştiren, psikolojik anlamda şiddet içeren bir davranışla karşılamadım. Kendi aşk ve cinsel hayatlarını ne kadar konuşuyorsak, benimkini de o derece konuşuyoruz.

Öğrencilerin sana nasıl açılıyor?

Bir gün derste bir çocuğa diğer arkadaşı aşağılayıcı bir tavırla top demişti. Bir kız öğrenci de sert çıktı, “ne demek top diyorsun, diyemezsin” gibi şeyler söyledi. Sonra çocuk “neden sen de lezbiyen misin? Neden bu kadar sinirlendin” dedi. Lezbiyenim ve sana ne dedi. Sonra ben o kızı Pride etkinliğinde görmüştüm. İkimiz de biliyorduk deyip birbirimize sarıldık böyle bir anım olmuştu. Tabi yanlışlıkla Hornetteki fotoğraflarımı gizlemediğim günler oluyor ve Hornetteki öğrencilerim görüyor. Ertesi gün birbirimizi fark ediyoruz. Onlara herhangi bir problemlerinde yanıma gelmelerini söylüyorum.

Gezi parkında çark atarken gördüğüm öğrencilerim de oluyor. Club 17 de denk geldiğimde…

Ama bir şekilde sanırım onlarla kurduğum iletişim iyi olduğu için bu "ahlaksal bir dezavantaja" dönüşmüyor benim için. Onların bilgisi de ben de gizli kalıyor.

Peki diğer LGBTİ öğretmenler de senin kadar şanslı mı?

Değildir. Yani bu sistemde şanslı olmaları mümkün değil. Ben de şanslı değilim aslında. Müdürün kulağına bir şey gitse sonumun ne olacağını bilmiyorum. Ya da bir öğrenci beni bir yerde görse ve kimliğimi deşifre etse ertesi gün ne olacağını bilmiyorum. Okulda açık olsam mesleğime devam edemeyeceğimi biliyorum. Hepimiz bir şekilde gizlemek- gizlenmek zorunda kalıyoruz.

Peki eşcinsel, biseksüel ve trans öğretmenlere söylemek istediğin bir şey var mı?

Herkes için eşit eğitim verme fikri; tüm dünyada kabul görülen ve olması gereken model. Fakat özellikle bize açılan öğrencilere daha hassas yaklaşmalıyız. Özellikle ergenlik döneminde olan öğrencilerle çalışan hocaların iletişim sürecini doğru yönetebilmek adına yardım alması gerekir. Aksi takdirde başka yaralara neden olunabiliyor.