Gökkuşağı Forumu

Fransa’da başkanlık seçimleri

Çarşamba, 3 Mayıs 2017

Fransa’da başkanlık seçimlerinin iki turu arasındayız. Kampanyanın genelinde ve bilhassa ikinci tura kalan iki aday Macron ve LePen’in programlarında eşcinsellik tematiği ve LGBT haklarına bir göz atalım.

Öncelikle şunu söylemek gerekli ki bu seçimler Fransa yakın tarihindeki diğerlerinden farklı. Genelde Cumhuriyetçi sağ parti ile Sosyalist Parti’nin adaylarının favoriler olduğu, uç pozisyonların “küçük” tabir edilen adaylarının ikinci tura kalamadığı bir tablo görmeye alışığız. Örneğin 2012’deki seçimlerde Sarkozy ve Hollande’ın karşı karşıya gelmesi böyle olmuştu. Bu seferse bu geleneksel partilerden bıkan seçmen, sağcı aday Fillon ve sosyalist aday Hamon’un yanında uç soldan Mélanchon’u, ortada sağ ile solu birleştiren liberal aday Macron’u ve maalesef Avrupa’nın diğer ülkelerinde olduğu gibi Fransa’da da yükselişte olan milliyetçi aşırı sağ partinin adayı Marine LePen’i ilk turda yarıştırdı. Sıkı bir rekabetten sonra ikinci tura 39 yaşındaki Macron ve babasından Milliyetçi Cephe partisini miras alan LePen kaldı.

2012’de seçilen sosyalist partinin adayı cumhurbaşkanı Hollande, sürdüğü büyük-sermaye-dostu liberal politikalar açısından sola ihanet etmekle suçlandı. Fakat eşcinsel evliliği, programının parlak unsurlarından biriydi ve gerçekleştirilen belki de tek solcu vaat olduğu konusunda hem fikir olabiliriz. Yine de eşcinseller için taşıyıcı annelik ve tüp bebek uygulamasının yasallaştırılması konusunda daha ileriye gidilmemesi de sol hükümetin eleştirilme sebeplerinden biri.[1]

2013 yılında evlilik kurumunu hemcins çiftlere açan bu yasanın mecliste tartışıldığı günlerde, yasaya karşı tutucu ve homofobik bir toplumsal hareket başladı. Hükümetin “Herkes için evlilik” sloganın tiye alarak “herkes için gösteri” adı altında pembe ve mavi bayraklarla ve “bir anne, bir baba” diye sloganlarla sokaklara döküldüler. Çekirdeğini tutucu Katoliklerin oluşturduğu bu hareket siyasi bir etkiye sahip olmayı başardı ve bu yılki seçimlerin ilk turunda sağ partinin adayı Fillon’u destekledi.

Gelelim önümüzdeki Pazar yani 7 Mayıs’ta gerçekleşecek olan ikinci tura. Programlarına bakıldığında globalleşme ve sosyal liberal bir politika yanlısı Emmanuel Macron’un tüp bebek uygulamasını lezbiyen çiftlere erişilebilir kılacağını görüyoruz. Tam da bu yüzden “herkes için gösteri” adlı hareket “aile düşmanı” Macron’a karşı oy kullanmaya davet ediyor. Öte yandan Marine LePen, Avrupa Birliği’nden çıkmak türevi Fransa’yı içine kapatmayı hedefleyen, göçmen ve mülteci karşıtı politikaları, bununla beraber Putin ve Trump ile (hatta bazı neo-nazi gruplarla) yakınlıkları gibi nahoş özelliklerinin yanı sıra, kampanyada açık açık dillendirmekten kaçınmış olsa da öncesinde eşcinsel evliliği yasasını kaldırmak fikrinden bahsetti. Programına yakından bakıldığında da, evlilik yasasından önce var olan sivil birlikteliğin geliştirilerek eşcinsel evliliğinin yerine geçirilmesinden bahsettiğini görüyoruz. Böyle bir durumda 2013’ten beri evlenmiş çiftler için geri dönüş yapılamayacağı göz önünde bulundurulunca eşitlik ilkesine aykırı böyle bir yasa değişikliğinin mümkün olup olmayacağını tartışmayı hukukçulara bırakıyorum.

LGBT hakları ile ilgili not edilmesi gereken bir diğer noktaysa translarla ilgili ilerici bir politika fikrinin kampanyada kendini pek duyuramamış olması. Tıbbi sürecin kolaylaştırılması, hatta işlemlerin tıbbi bir yaklaşımdan çok sosyal-yasal bir eksene çekilerek kağıt üzerindeki cinsiyet kimliğinin yalnızca beyana bakılarak değiştirilebilmesi Fransız trans topluluğunun talepleri arasında.

Bir de, bu başkanlık seçimi kampanyalarına, LGBT haklarına dair fikirlerin ötesinde, alttan alta hakim olan eşcinsellik temasını ortaya koymalıyız.

Marine LePen bütün tutuculuğu ve farklılık-karşıtlığına rağmen, partisinde önemli konumlara açıkça eşcinsel kişilikler getirdi, bilhassa sağ kolu pozisyonuna Florian Philippot’yu. Fransa’da birtakım eşcinsellerin sağ eğilimli oy kullandıkları, hatta göçmen düşmanı ve ırkçı söylemlerin eşcinsel camiada duyulabildiği düşünülünce akıllıca bir hamle olduğunu söyleyebiliriz. Marine LePen’in bu adaylığından önce, şirin gözükmek maksadıyla, homofobik ve Yahudi-düşmanı fikirlerini gizlemeyen ve partinin kurucu lideri olan babası Jean-Marie LePen’i partiden attığını da hatırlatalım – ki baba LePen, geçtiğimiz hafta hakkında bir makale yayınladığımız, IŞİD saldırısında hayatını kaybeden eşcinsel polis için yapılan anma töreninde polis yanından çok eşcinsel yanının kutlandığına hayıflanıyor.[2]

Öte taraftan diğer sağcı aday François Fillon’a dair magazin basınında, çocukluk arkadaşlarından birinin “Biz ona okul bahçesinde yumuşak derdik” türünden bir cümlesinin yayınlanması, homofobik hakaretlerin siyasi tartışmalara sıçramasının çirkin bir örneği oldu. Bu fenomene bir diğer örnekse ikinci turda LePen’in karşısına çıkacak olan Macron’a dair: 39 yaşındaki sarışın yakışıklı adayın biseksüelliği dillerde dolaşıyor. Lisede Fransızca öğretmeni olarak tanıdığı, olan kendisinden yirmi dört yaş büyük eşi Brigitte’in haricinde erkek aşıkları olduğu dedikodularını henüz yalanlamadı. Şükür ki böyle dedikodular bu ülkede pek zararlı olmuyor!

Pazar günü Türkiye saati ile 21’de tarihi bir an yaşanacak. Günümüzün batı toplumlarında bilişim teknolojilerinin de ektisiyle, otoritenin dikeyliğine karşı yatay, geleneğin sabitliğine karşı akıcı bir medeniyet hüküm sürüyor. Peki Fransa bu yeni medeniyetin getirdiği toplumsal pusulasızlıkta kendine yön vermek üzere, eski ideolojilerin ve ayrımların yerine genç ve belki de biseksüel Macron’u mu, yoksa Amerika’da ve başka yerlerde olduğu gibi popülist ve demagog ve hatta yabancı düşmanı otoriter bir lider olan LePen’i mi seçecek? Göreceğiz…

 


[1] Zira taşıyıcı annelik yasaklanmışken tüp bebek ise yalnızca heteroseksüel çiftler için yasal, öte yandan hemcins ebeveynlerin evlenmeleri halinde, Fransa dışında bu iki yoldan biri ile dünyaya gelen çocuklar her iki ebeveynin de çocuğu olarak tanınıyorlar. Bu uygulamalar için pek çok çift Fransa’nın komşuları İspanya veya Belçika’ya gidiyor.

[2] Youtube güncesinin 28 Nisan tarihli gönderisi: https://youtu.be/bWMxKTeULDQ