Kültür Sanat

İmge, beden, cinsellik (4): Gözde İlkin’in eserleriyle

Cuma, 7 Nisan 2017

Hayatımızı kuşatan, varlığımızı –farklılıklarımızı- “kusur” olarak sunan görsellere,  başkaldırıyoruz! Artık her Cuma, eserleriyle görsel sanatlarda kadın ve LGBTİ temsilini güçlendiren sanatçılara yer veriyoruz.

                                     Eser: Gözde İlkin, Euphorbia Caput Medusae-2014 

İmge, beden cinsellik yazı dizimizde bugüne dek üç farklı sanatçıyı ağırladık. Bedenleri cinsel özne olarak kuran Frances Cannon, kadın ve LGBTİ’lerin neredeyse hiç temsil edilmediği politika da eser üreten Stephanie McMillan ve eserlerini politik-kişisel alanın çakıştığı noktada kurduğunu ifade eden Amerikalı lezbiyen çizer Alison Behcdel’e yer verdik. Bu hafta Türkiye’den bir sanatçı ile devam edeceğiz.

Kaos GL’nin düzenlediği 6. Feminist Forum’un atölyelerinden birini gerçekleştiren Gözde İlkin, “İmge, Beden, Cinsellik” yazı dizimizin bu haftaki konuğu.

Gözde İlkin, güzel sanatları “boya ve fırça” sıkışmışlığından kurtaran bir sanatçı. Eserleri daha çok eve ait kumaşlar üzerine işlemeyi tercih eden İlkin, cinsiyetin, bedenin ve kişinin hikâyesinin köklerini “ev”de arıyor.

Thalia Gouma-Peterson ve Patricia Mathews’in birlikte kaleme aldığı “Sanat Tarihinin Feminist Eleştirisi”* metninde dikkat çektikleri bir nokta var. Peterson ve Mathews, kadın deneyimini içeren geleneksel kadın yaratıcılığı ürünlerinin büyük bölümünün sanat eseri sayılmadığını ve söz konusu ürünlerin “zanaat” kategorisine havale edildiğini hatırlatıyorlar. Sanatın, “yüksek” ve “düşük” sanat olarak ayırştırılmasını cinsiyet eşitsizliğinden kaynaklanan bir estetik hiyerarşisi olarak okuyan Peterson ve Mathews oldukça haklı.

İğne oyaları, örgüler, işlemeler… “Zanaat” ile “sanat” arasında, aslında “kadın işi” ile “erkek sanatı” arasında unutulup gitmekteler. Miriam Schapiro’nun “famaj”ı, Joyce Kozloff’un iç mekân tasarımları aslında bu alanda yürütülen bir mücadelenin ürünü eserler.

Gözde İlkin’in eserleri tam burada yeniden izlenmeli. Cinsiyeti, aileyi, eşitsizlikleri, iktidarı ve tüm bunların kökenini iğne, iplik ve boyalarıyla sorgulayan, Gözde İlkin’in beş eseri sizlerle.

                                                 Dalgın, Dargın ve Unutkan-2014

                                                             Demeç-2014

                                                          Anıt, Muamma-2014

                                               Lokum Yiyen Oğlanlar-2008

                                                           Diyalog-2011

*"Sanat/Cinsiyet: Sanat Tarihi ve Feminist Eleştiri" içinde "Thalia Gouma-Peterson ve Patricia Mathews-Sanat Tarihinin Feminist Eleştirisi', İletişim Yayınları, sf.28-30      

İlgili yazılar:        

İmge, beden, cinsellik (1) : Frances Cannon’un eserleriyle

İmge, beden, cinsellik (2) : Stephanie McMillan eserleriyle 

İmge, beden, cinsellik (3) : Alison Bechdel eserleriyle