Kültür Sanat

İmge, beden, cinsellik (3): Alison Bechdel eserleriyle

Cuma, 31 Mart 2017

Hayatımızı kuşatan, varlığımızı –farklılıklarımızı- “kusur” olarak sunan görsellere,  başkaldırıyoruz! Her Cuma, eserleriyle görsel sanatlarda kadın ve LGBTİ temsilini güçlendiren sanatçılara yer veriyoruz.

17 Mart günü başlayan “İmge, beden, cinsellik” yazı dizisi kadın bedenini “cinsel özne” olarak inşa etme çabasında olan; dayanışma, mücadele etme ve farklılıklarımızla var olma niyetini hemen her illüstrasyonunda vurgulayan Frances Cannon’u ağırlamıştı.

Geçtiğimiz hafta ise görsel sanatlarda kadın ve LGBTİ’lerin neredeyse hiç temsil edilmediği bir alan olan, politik karikatürde kadın ve LGBTİ karakterlere yer veren Stephanie McMillan’ın çizgilerine yer vermiştik.

Bu hafta İmge, beden, cinsellik serisinin üçüncü bölümünde Alison Bechdel’in eserlerine yer vereceğiz. Alison Bechdel 1960 doğumlu Amerikalı ve lezbiyen bir çizer. Eserlerini politik ve kişisel alanın çakıştığı noktada kurduğunu ifade ediyor.

“Dykes To Watch Out For” isimli çalışmasını lezbiyenler ya da cinsel yönelimlerle ilgilenenler için bir yenilik ve bir kültürel iç çalışma olarak değerlendiren Alison Bechdel eserlerinde sıklıkla “aile”ye temas ediyor. Eserlerini heteronormatifliğin imkânsızlığı üzerinden inşa eden Bechdel 2006 yılında yayınladığı Fun Home: A Family Tragicomic isimli çalışmasında gizli biseksüel babanın heternormatif toplum-aile baskısı nedeniyle intihar etmesini konu ediniyor. Bechdel’in bu eseri Time tarafından 2006nın en iyi kitabı seçildi.

Alison Bechdel ismini sinemanın toplumsal cinsiyet hassasiyetini ölçen bir testten de hatırlıyor olabilirsiniz. Kendi adını taşıyan “Bechdel Testi” aslında 1985 yılında çizdiği “THE RULE” isimli bir çizgi öyküsünün ardından gelişmiş.

Testi hatırlatacak olursak herhangi bir filme üç soru soruyorsunuz ve bu filmin cinsiyet körü olup olmadığını değerlendirebiliyorsunuz. Soruları hatırlatacak olursak; “filmde kadınlar var mı?”, “filmdeki kadınlar birbirleriyle konuşuyorlar mı?” ve “filmdeki kadınların arasındaki bu konuşma erkekler dışında bir konuda mı?”

Şimdi sizleri Alison Bechdel’in lezbiyen bir kadının bakışıyla, günlük hayat ve politika hakkındaki ürettiği eserlerle baş başa bırakalım.

Keyifli okumalar, haftaya görüşmek üzere.

1-Alison Bechdel'den ilk çizim: "Güvenli haberler"

Güney Afrika, Orta Amerika ve Ortadoğu çok uzaklarda. Onları her gece haberlerde güvenle izleyebiliriz.

2-BOYKOT!

-Ne oluyor ya? Yatak odamda hiç ampul yok.

-Bütün elektrikli ampullerini attım. Biliyorsun ki askeri-endüstriyel kompleksin* ürünlerini boykot etmelisin.

* Askeri-endüstriyel kompleks: ABD ordusunun ticari faaliyetlerini ifade ediyor.

3-Yeni bir fobi

TV:” …Ve onların siyasi yürüyüşleri, toplum içindeki ahlaksız ve satanist davranışlarına sadece bir bahanedir.”

Fundamentavoyeurismophobia*: Onur Yürüyüşü sırasında çekilen görüntüsünün bir sağ propaganda da kullanılma korkusu.

*Bechdel burada, yeni bir fobiden bahsediyor, elbette mizahi bir biçimde. Onur Yürüyüşlerinin sağ propagandalarda kullanılma biçimiyle alay ediyor.

4-Lezbiyen görünürlüğü

Telefondaki kişi: Gerçek adını kullanmayacaksın değil mi? Komik isimlerinden birini kullanamaz mısın?

Bechdel: Ama bu amaca uygun olmazdı.

Telefondaki kişi: İsmini bir kitabın üzerinde görmek isterdim ama bir lezbiyen karikatür kitabının üzerinde değil.

5-Bağlılık...

(İlk kare)

-Şey…Hetero çiftler evlendikleri zaman saygı görüyorlar. Belki biz de birbirimize olan bağlılığımızın bir çeşit sembolik kanıtlamasını yapmalıyız.

-Yani demek istiyorsun ki…

(İkinci kare)

-Evet! Haydi, bir ortak mevduat hesabı açtıralım.

-Aaa …canım ama bu çok ani oldu.

*Damla Ferahi'nin katkılarıyla.

İlgili yazılar:

İmge, beden, cinsellik (1) : Frances Cannon’un eserleriyle

İmge, beden, cinsellik (2) : Stephanie McMillan eserleriyle