Yaşam / Dünyadan

Dini örgütler istedi, polis trans etkinliğini engelledi

24 Ocak 2017

Endonezya’da polis her yıl yapılan bir trans etkinliğini İslami oluşumların “dinimize uygun değildir” açıklamalarının ardından engelledi. “Uyarı ateşi” açan polis, etkinlikten saatler önce 600 katılımcıyı gözaltına aldı.

Porseni, Endonezya’nın Güney Sulawesi bölgesinde her yıl geleneksel olarak yapılan bir kültür ve spor etkinliği.

Güney Sulawesi bölgesinde yaşayan waria (‘erkek bedeninde kadın ruhu’ taşıdığına inanılan kimseler) ve bissu’ları (Endonezya’daki etnik gruplardan Bugiler’deki beş tanımlı cinsiyetten biri, kaba çeviriyle androjenler) onurlandıran etkinlik bu yıl yapılamadı.

Bu seneki Porseni öncesi çeşitli İslami kuruluşlar açıklama yaparak, “bu etkinlik dine uygun değildir” dedi.

600 kişi gözaltına alındı

Etkinlik günü (19 Ocak) polis katılımcıların çevresini sardı, “uyarı ateşi” açtı ve 600 katılımcıyı gözaltına aldı. Etkinlik organizasyon komitesinden Askar Mampo Jakarta Post’a yaptığı açıklamada, “İzin almadığımız gerekçesiyle etkinliği engellediler. Oysaki polis 4 Ocak’ta etkinliğe yeşil ışık yapmıştı” dedi.

“Etkinliğin engellenmesi demokrasiye tehdit”

Endonezya’dan çok sayıda insan hakları örgütü polisin bu tutumunu kınadı.

Endonezya Hukuki Yardım Enstitüsü Vakfı Başkanı Asfinawati, “Polis Güney Sulawesi’nin trans ve bissularına yaptığı gibi insan haklarını engellemekle değil, uygulamakla yükümlüdür” dedi.

Kadına Şiddete Karşı Ulusal Komisyon ise polisin anayasaya aykırı davrandığını, trans etkinlikleri düzenlemek ve katılmanın yasadışı olmadığını belirterek, “Bu etkinliğin engellenmesi sadece Güney Sulawesi’deki trans toplumuna değil, bir bütün olarak Endonezya’daki demokrasiye tehdittir” diye açıklama yaptı.

Geçtiğimiz Ekim ayında ülkenin Başkanı Joko Widodo, LGBTİ haklarını desteklemek gerektiğini söylemişti. GAYa Nusantara örgütü saldırının ardından Widodo’ya “tutarlı olma çağrısı” yaptı.

“Polis, militan İslamcılarla işbirliği yaptı”

Dünya çapında insan haklarını savunan ve bu konuda araştırmalar yapıp yayınlayan İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) ise Endonezya polisinin “militan İslamcılarla” işbirliği yaptığını söyledi:

“Bu son olayda Endonezya polisi açık bir şekilde militan İslamcılarla işbirliği yaparak, LGBT’lere ilişkin bir etkinliği kanuna aykırı bir şekilde engellemiş, şiddet uygulamış ve etkinliğe katılan LGBT’lere gözdağı vermiştir.

“Başkan Joko “Jokowi” Widodo, daha önceden söz verdiği üzere LGBT kişilerin haklarını korumak için harekete geçmeli ve Endonezya polisine LGBT’lere zulmedenlere işbirliği yerine; LGBT’ler de dahil Endonezya’daki bütün kişilerin haklarını korumakla yükümlü olduklarını anlatmalıdır.”

Waria ve bissu’lar

Waria, iki ayrı kelimenin birleşmesinden oluşan bir tanım. Wanita (kadın) ve pria (erkek) birleşince waria kelimesi oluşuyor. Waria; Endonezya’da trans, darg queen, ‘efemine gey’, cross-dresser deneyimlerinin tümünü karşılayan geleneksel bir kimlik.

Bissu ise Güney Sulawesi’de yaşayan en kalabalık etnik gruplardan Bugi’lerin tanımlı beş cinsiyetinden biri. Bugiler’de, geleneksel olarak ikili cinsiyet rejimi yerine beş cinsiyet tanımlanmış durumda. Makkunrai ve oroané yaklaşık olarak sırasıyla na-trans kadın ve erkek; bissu androjen şaman; calalai ve calabai ise trans erkek ve trans kadının karşılığı.